Prinsjesdag: Lijfrenten altijd progressief belast

Lijfrenteverzekeringen zijn in beginsel vormgegeven als een box 1-lijfrente. Als een gedeelte van de premie niet in aftrek is gebracht, worden zij nog altijd als een lijfrenteverzekering beschouwd, maar fiscaal verschillend behandeld. Het gedeelte van de verzekering waarvan de premie niet in aftrek werd gebracht, is onderdeel an de belastbare grondslag van box 3. Het gedeelte waarvoor wel aftrek is genoten, wordt behandeld volgens de fiscale regels van box 1. Ook in de uitkeringsfase wordt dit onderscheid doorgetrokken. Voor het box-3 gedeelte geldt nog steeds dat deze onderdeel uitmaakt van de belastbare grondslag in box 3. Voor het box 1-gedeelte zijn de uitkeringenbelast en wordt loonbelasting ingehouden.

Het kabinet maakt met een rigoureuze maatregel een einde aan deze fiscale splitsing: een splitsing die is ontstaan bij de introductie van de Wet op de inkomstenbelasting 2001. In de uitvoeringssfeer leidde deze splitsing voor verzekeraars en belastingplichtigen tot onoverkomelijke problemen. Vanaf 2009 worden de uitkeringen uit dergelijke lijfrenteverzekeringen geheel belast in box 1. Deze maatregelen gelden tevens voor bancaire lijfrentes.

Het kabinet treft twee aanvullende maatregelen:

• een beperkte saldomethode: voor zover de niet in aftrek gebrachte premies minder bedragen dan EUR 2.269 per jaar geldt een saldomethode;
• een overgangsbepaling voor situaties waarin belastingplichtigen tot en met 2008 premies hebben betaald en niet in aftrek hebben gebracht.

Volgens het kabinet bestaan er voldoende mogelijkheden om ongewenste effecten van deze maatregel te voorkomen:

• de belastingplichtige kan onder voorwaarden alsnog de premies die in het jaar van betaling niet in aftrek zijn gebracht als uitgave voor inkomensvoorziening in aanmerking nemen;
• de belastingplichtige kan het box 3-gedeelte laten uitbetalen;
• de polis kan worden gesplitst in een box 3-polis en een box 1-polis zonder dat als gevolg van die splitsing van negatieve uitgaven sprake is: dit zal gedurende een periode van 2 jaar fiscaal mogelijk worden gemaakt;
• bij niet in aftrek gebrachte bedragen tot EUR 2.269 per jaar voorziet het belastingplan in een beperkte saldomethode.

Het blijft nog wel mogelijk een box 3-lijfrente af te sluiten. Een box 3-lijfrente moet zo worden vormgegeven dat deze niet als box 1-lijfrente valt aan te wijzen. Het kabinet geeft aan dat dit op twee manieren kan worden bereikt. Ten eerste door een omschrijving te kiezen die niet voldoet aan de definitie van lijfrente zoals opgenomen in de Wet op de inkomstenbelasting. Ten tweede door de kwalificatie als oudedagslijfrente, tijdelijke oudedagslijfrente of nabestaande lijfrente te wijzigingen.

Commentaar: Het belastingplan geeft niet aan dat er een overgangstermijn geldt. Dat zal betekenen dat vanaf 1 januari 2009 aan de nieuwe eisen zal moeten worden voldaan. Enige ruwheid geldt trouwens ook voor de overgangsmaatregel voor bestaande contracten: als er geen gebruik wordt gemaakt van de afkoopmogelijkheid of de mogelijkheid om de polis te splitsen, vindt dubbele heffing plaats over het rendement dat de belastingplichtige tot 2008 op het box 3-gedeelte heeft gemaakt. Daarnaast lijkt het erop dat de belastingplichtige als hij niets doet enerzijds geen aftrek heeft genoten en anderzijds integraal belast wordt in box 1 op de hiermee samenhangende uitkering plus het rendement.

Bron: FiZie, Fiscale en juridische zaken & beleid - Zwitserleven