Schade veroorzaakt door baldadige jongeren

Het komt regelmatig voor dat er door (baldadige) jongeren vernielingen worden aangericht. Vernielingen aan gebouwen, auto's, straatmeubilair, etc. Meestal zijn de daders van de vernielingen niet bekend. Een eigenaar van een auto ziet bijvoorbeeld een kapotte spiegel naast zijn auto liggen. Of er liggen verkeersborden omver geduwd of geschopt op straat. Of  een wit geschilderde muur is (weer) volgespoten met graffiti. Als de dader(s) niet bekend is (zijn) dan blijft de schade voor eigen rekening van de eigenaar van de beschadigde zaken, tenzij hij daarvoor verzekerd is.

Voor de dergelijke schades is er géén Waarborgfonds. Er is alleen een Waarborgfonds Motorverkeer voor schade veroorzaakt door of met motorrijtuigen. Als de schade veroorzaakt is door een onbekend en/of onverzekerd motorrijtuig.

In alle andere gevallen waarin er schade is en er geen dader bekend is, zal de schade gedragen moeten worden door degene die de schade lijdt. Het uitgangspunt van het aansprakelijkheidsrecht is: ‘Ieder draagt zijn eigen schade'. Uitzondering hierop is als er iemand anders aansprakelijk te stellen is voor de veroorzaakte schade. Dan zal die ander de schade moeten vergoeden, maar dan moet de dader bekend zijn en zijn of haar aansprakelijkheid moet dan vaststaan.

Als er geen dader bekend is, dan zijn de kosten van herstel van de schade, of de schoonmaakkosten, voor de eigenaar van het beschadigde zelf. Tenzij de eigenaar voor een dergelijke schade verzekerd is.

Op de meeste gebouwen en/of woonhuisverzekeringen is vandalisme uitgesloten of beperkt meeverzekerd (bij woonhuisverzekeringen is er alleen dekking voor vandalisme na wederrechtelijk binnendringen). Op de volledig autocascoverzekering is vandalisme schade aan de auto wel gedekt, maar meestal met een eigen risico en meestal is er ook sprake van verlies van de no-claimkorting.

Als de dader(s) bekend is (zijn), is de schade dan wel te verhalen op deze dader(s) c.q. op de ouders van de dader(s) en/of op de aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren (AVP)?

Bekende daders jonger dan 14 jaar

Als de daders kinderen zijn, die jonger zijn dan 14 jaar, dan zijn deze kinderen zelf niet aansprakelijk maar dan zijn de ouders van deze kinderen (risico)aansprakelijk voor de daden van deze kinderen. Er zijn wel twee voorwaarden waaraan dan voldaan moet zijn. De eerste voorwaarde is: de onrechtmatige daad van het kind moet een doengedraging van het kind zijn. Het kind moet zelf iets gedaan hebben, een onrechtmatige daad gepleegd hebben. De tweede voorwaarde is: dat de onrechtmatige gedraging van het kind, het kind toegerekend zouden kunnen worden als het kind 14 jaar of ouder zou zijn geweest. Als aan deze twee voorwaarden is voldaan, dan zijn de ouders van deze kinderen risicoaansprakelijk, en dus ook schadevergoedingsplichtig voor de schades die door hun kinderen, die jonger zijn dan 14 jaar, zijn veroorzaakt.

Als de ouders van deze kinderen een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren (AVP) hebben gesloten, dan is daarop deze risicoaansprakelijkheid van de ouders meeverzekerd. Er is dan dekking op de AVP voor de schade veroorzaakt door kinderen jonger dan 14 jaar, ook al hebben die kinderen wederrechtelijk of opzettelijk gehandeld. Dat is omdat de  risicoaansprakelijkheid van de ouders wel meeverzekerd is!

Bekende daders van 14 jaar of ouder

Als de baldadige jongeren 14 jaar of ouder zijn dan zijn deze jongeren zelf aansprakelijk voor hun eigen daden. Op de ouders rust wel een vermoeden van schuld als de kinderen 14 of 15 jaar zijn. Maar als de ouders kunnen aantonen, dat zij de schade niet hebben kunnen voorkomen, dan zijn zij niet aansprakelijk en dus ook niet schadevergoedingsplichtig voor de door kinderen van 14 of 15 jaar veroorzaakte schade.

Uitgangspunt is dat de kinderen van 14 jaar en ouder zelf aansprakelijk zijn. Degene die schade geleden heeft  kan de jongeren zelf aanspreken voor de veroorzaakte schade. Als de aansprakelijkheid en schadevergoedingsplicht van de jongeren vast staat, dan is de volgende vraag: Is er dekking op de aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren (AVP) waarop de aansprakelijkheid van deze kinderen (waarschijnlijk nog bij hun ouders) verzekerd is? Waarschijnlijk niet, want deze schade is het gevolg van het opzettelijk c.q. wederrechtelijk (tegen het recht in) handelen van de veroorzakers. Schade als gevolg van opzet c.q. wederrechtelijk handelen is uitgesloten op de AVP.

Als er geen polisdekking is, wie moet of zal de schade dan betalen? De kinderen zelf. Als deze aansprakelijke en schadevergoedingsplichtige  kinderen géén vermogen en/of géén inkomsten hebben, dan wordt het moeilijk om de schade op de kinderen te verhalen. Moeilijk, maar niet helemaal onmogelijk, want misschien hebben de kinderen wel een gering inkomen (bijv. een zaterdagbaantje) dan zal er geëist kunnen worden, dat de kinderen (een deel van) dat inkomen bijvoorbeeld maandelijks af moeten dragen aan de schadelijdende partij. Net zolang tot de schade volledig betaald is. Anders mag men wachten tot de kinderen wel inkomen hebben en dan zal er alsnog van dat inkomen afgedragen moeten worden voor vergoeding van de schade.

In meerdere soortgelijke situaties heeft de rechter al veel vaker laten zien, dat hij weinig medelijden heeft met deze groep jonge mensen van 14 jaar of ouder, die heel goed de gevolgen van hun daden kunnen overzien.